اگرچه هنوز مدت زمان زیادی از ورود گوشت بلدرچین به بازار مصرف ایران نگذشته است اما به دلیل خواص درمانی و کیفیت مطلوب گوشت بلدرچین ، به خوبی مورد قبول بازار مصرف قرار گرفت و جای خود را در عرصه فروش ثابت نمود . باید بپذیریم که عرضه و تقاضا مهمترین عامل در شکل گیری مشاغل جدید است لذا خطرپذیری و کنجکاوی سرمایه گذاران ، سود دهی و جذابیت شغلی پرورش کبک و کیفیت غذایی گوشت کبک را میتوان از جمله عوامل توسعه روزافزون این حرفه دانست .
پرورش صنعتی کبک در ایران تاریخچه کوتاهی دارد اما مصرف گوشت کبک به دوران غارنشینی در ایران باز میگردد . شکار کبک نامی آشنا برای هر ایرانی است ، لیکن با افزایش جمعیت جامعه میزان برداشت شده از طبیعت نه تنها جوابگوی میزان مصرف نخواهد بود بلکه نسل پرنده را نیز با خطر انقراض روبرو خواهد ساخت.
شرایط پرورش انبوه و تولید صنعتی ، نیاز هایی را پدید می اوند که اطلاعات مربوط به نحوه زیست پرنده در حیات وحش راهگشای تمام مشکلات نخواهد بود بنابراین انجام یک کار عملی همراه با علم منجر به تحقق محاسبات در این حرفه می شود .
کبک پرورشی با نام علمی Alectoris chukar chukar در حقیقت یکی از شانزده سویه کبک وحشی میباشد که خود از راسته قرقاول سانان میباشد ( بلدرچین و قرقاول نیز در همین گروه جای دارند ). از شانزده سویه شناخته شده کبک حداقل پنج نوع در حیات وحش ایرن وجود دارند .
کبک پرنده ایست کوتاه پرواز که به صورت وحشی در ارتفاعات هزارودویست تا چهارهزاروهشتصد متری از سطح دریا و در مناطق کوهستانی و صخره ای یافت میشود ، کبک چوکار (که در مناطق مختلف ایران با نام های متفاوتی شناخته میشود ) پرجمعیت ترین نوع کبک در ایران بوده که تقریبا در تمام نواحی کوهستانی ایران پراکنده است ( با وجود کاهش محسوس تعداد این پرندگان در طبیعت هنوز هم در تمام تپه ماهور های این سرزمین پهناور کمابیش مشاهده می شوند )
یکی از سوالاتی که به فراوانی در این مرحله پرسیده میشود اینست که : مناسب ترین محل برای احداث یک مجتمع پرورش کبک چه خصوصیات جغرافیایی باید داشته باشد ؟ این سوال به صورت ناخوداگاه برآمده از شرایط حاکم بر ساخت سالن های مرغداریست و با ذهنیت دوری از آلودگی همراه است . در پاسخ به این سوال سه نکته حائز اهمیت است : یک. کبک پرنده ایست قوی و مقاوم در برابر بیماری ها که در حال حاظر در بسیاری از فارم های ایران از هیچ نوع واکسنی (حتی برای پیشگیری ) برای پرورش آن استفاده نمیشود/. دو. افزایش فاصله از مراکز سبب افزایش هزینه تمام شده مصالح ، انرژی ، دان و نهایتا محصول شما میشود/. سه .این انتخاب میتواند به عوامل بسیاری مربوط باشد که ایجاد ” شرایطی همچون طبیعت ” یکی از مضر ترین آنهاست!!!
چنین به نظر میرسد که بسته به منطقه جغرافیایی آغاز بلوغ جنسی و مشاهده رفتار های تولید مثلی در کبک های وحشی میتواند متفاوت باشد ،بدین ترتیب جفتگیری طبیعی این پرندگان در برخی مناطق از اواخر اسفند آغاز و تا خرداد ماه ادامه می یابد در این حالت کبک ماده پانزده تا بیست تخم گذارده و بر روی آنها میخوابد ،بیست و سه روز بعد جوجه ها سر از تخم بیرون میاورند . برخی از این جوجه ها در بهار سال بعد بالغ شده و آماده جفتگیری می باشند . جوجه ها پس از تولد ابتدا از حشرات و به زودی از دانه و برگ گیاهان جهت تغذیه استفاده خواهند نمود .
جرئیات بسیار جالبی از تغذیه ، تولیدمثل و رفتارشناسی کبک ها در طبیعت روشن شده است که برخی زیربنای اصول مدیریتی پرورش این پرنده اند و برخی نیز محدود به حالت طبیعی است و در پرورش صنعتی این پرندگان نقشی ندارند .
به غیر از کبک چوکار انواع دیگری از کبک نیز در سایر مناطق دنیا در حال پرورش میباشند . تخم گذاری کبک اولین صفتی بود که مورد توجه پرورش دهندگان و متخصصین اصلاح نژاد قرار گرفت . تعداد و طول دوره تخم گذاری دو فاکتور بسیار مهم در ارزیابی تجاری یک گله کبک مولد میباشند ، در یک دوره ثابت هرچه تعداد تخمگذاری بیشتر باشد گله از لحاظ اقتصادی مناسب تر است . در همین جا بد نیست عبارت گله مولد نیز خدمت علاقمندان تشریح گردد.
گله مولد به عبارت ساده جمعیتی از پرندگان نر و ماده میباشد که پس از رسیدن به سن بلوغ رفتارهای تولید مثلی در آنها پدیدار گشته و تخم ماده ها بارور ( نطفه دار) خواهد بود.
حداقل سن برای اولین تخم گذاری در کبک را هفت ماهگی ذکر کرده اند گرچه قبل از آن نیز امکان القائ بلوغ وجود دارد اما تعداد تخم در دوره ثابت به شدت تحت تاثیر قرار گرفته و کاهش خواهد یافت . از نکات مهم در رسیدن گله به بلوغ رسیدن به وزن مناسب است ( وزن قبل از بلوغ به اندازه سن در بلوغ جنسی اهمیت دارد )
به دلیل کوتاه بودن دوره های اقتصادی تولید در کبک ها پیشنهاد میشود در هر فارم از دو گله مولد استفاده شود
تا تولید دچار وقفه نگردد به این معنی که با پایان یافتن تخمگذاری گله اول تخمگذاری در گله دوم آغاز گردد
به طور معمول انچه که به عنوان گله مولد به فروش میرسد جوجه های ۴ تا ۶ ماهه هستند که اغلب بایست یک دوره خاموشی به مدت ۴ تا ۸ هفته را پشت سر گزارده سپس وارد مرحله تحریک نوری گردند . در مرحله خاموشی پرنده پر ریزی نموده و آماده تخم گذاری میگردد.
برای ارزیابی سوددهی پرورش کبک ابتدا باید قیمت تمام شده هر پرنده یا به عبارت دقیق تر قیمت تمام شده هر کیلو گوشت تولیدی آماده فروش را محاسبه نمود.فرض کنید از یک گله مولد ۱۰۰۰ قطعه جوجه تولید نمایید. پس از گذشت ۴ ماه برای تعیین قیمت تمام شده موارد ذیل را محاسبه کنید:
۱- حجم دان مصرف شده در گله مولد ( حجم دان ضرب در قیمت هر کیلو دان تقسیم بر ۱۰۰۰) +
۲- هزینه های آب ، برق و سوخت مصرف شده در کل دوره ( دو ماه یا بیشتر مربوط به مولد ها + چهار ماه مربوط به پرورش گوشتی ها تقسیم بر هزار)
۳- هزینه های مربوط به حقوق کارگران ( اعم از مولد و گوشتی )
۴- هزینه دان مصرف شده در گله گوشتی
حال به صورت فرضی و با اعدادی تقریبی مثالی را خدمتتان عرض میکنم : گله ای ۸۰۰ قطعه ای با ۶۰۰ قطعه ماده با سن تقریبی ۴ ماه در ۱۷ خرداد خریداری و به مزرعه آورده شده است ۹ روز بعد شرایط ورود به خاموشی مهیا شده و گله وارد خاموشی شده است. این گله ۶۰ روز را در خاموشی گزرانده سپس وارد دوره تحریک نوری شده و حدود ۲۶ روز بعد تخمگذاری را آغاز نموده است این گله از ابتدای خاموشی روزانه ۲۲ کیلو گرم دان با قیمت تقریبی ۴۰۰ تومان دریافت داشته است. با آغاز دوره تحریک نوری مصرف گله به ۲۶ کیلو رسیده و با تغییر فرمول جیره قیمت تقریبی دان ۵۲۰ تومان است.این فارم یک کارگر با حقوق ماهیانه ۲۸۰ هزار تومان دارد . این واحد هر ۴۰ روز یک قبض ۶۰۰۰۰ تومانی برق دریافت کرده و آب مصرفی آن ماهی ۱۲۰۰۰ تومان است. در پایان اسفند ماه این واحد موفق به کشتار و عرضه ۵۸۰۰قطعه کبک گردیده که هر پرنده به طور متوسط ۴۲۵۰گرم دان از قرار هر کیلو متوسط ۵۷۵ تومان خورده است . هر قطعه کشتار شده ۵۰۰ تومان هزینه کشتار و بسته بندی و حمل داشته تا فروخته شده است. هر قطعه با وزن متوسط ۳۹۰ گرم از قرار کیلویی ۱۱۰۰۰ تومان به فروش رفته است . هزینه گازوئیل مصرفی این واحد تقریبا دو میلیون تومان بوده است. زحمت محاسبه اعداد به عهده خودتان
البته باید توجه داشت که مصرف سوخت این واحد بالا بوده ، وزن خالص هر پرنده پایین بوده و راندمان کلی آن نیز کم است زیرا این گله بیش از ۱۵۰۰۰ تخم گذاشته است اما واقعیت این است که خصوصا طی دوره های اول تقریبا چنین شرایطی در جریان است اما با کسب تجربه تعداد پرنده کشتار شده تا بیش از ۱۲۰۰۰ قطعه قابل دسترسی است، وزن هر قطعه با مصرف دان ۳۵۰۰ گرم تا ۴۶۰ گرم قابل حصول است و مصرف سوخت تا ده برابر کمتر امکانپذیر است. سایر موارد نیز به همین ترتیب میتوانند تغییر کنند و این صرفا یک مثال با در نظر گرفتن شرایط متوسط است
آبان ۲۷م, ۱۳۸۸ at ۹:۰۷ ق.ظ
سلام.سایت شما به وب سایت اختصاصی اطلاع رسانی انجمن پرورش و صادرات تمساح / کروکودیل لینک شد. http://www.irancrocodile.blogfa.com
http://www.irancrocodile.ir